naar archief
Publicatiedatum: 5 mei 2011
Auteur: Peter Siebesma
Over de toekomst van
de (advents)kerk
Het water zal stromen
De AK slaat met haar Formatieplan spijkers met
koppen: drie wijkgemeenten, drie vierplekken. De uitleg waarom te
bezuinigen is helder. Maar er blijven vragen. Waarom bijvoorbeeld
Vredeveld en Assen-Noord samen en geen andere combinatie? Waarom de
Adventskerk als dependance? En wat is dat?
Een kort-door-de-bocht plan en daarom onzorgvuldig.
De Adventskerk als dependance gaat namelijk niets opleveren, alleen maar
geld kosten. Om over de inhoudelijke gevolgen nog maar te zwijgen.
Elke kerksluiting roept emoties op.
Voor besluitvorming zijn harde argumenten relevant:
1. nog maar enkele jaren geleden werd de Open Hof afgestoten. Veel
gemeenteleden van Vredeveld passen ervoor nu alweer hun kerk op te
geven;
2. van Open Hof naar Adventskerk verliep soepel; net als bij Zuiderkerk
en Jozefkerk ging het om twee kerken in een zelfde wijk. Anders wordt
het als het om aparte wijken gaat. Veel gemeenteleden van Vredeveld
zullen bij samengaan een andere kerk kiezen dan in Noord; de kerk in
Rolde zal favoriet zijn;
3. via de Adventskerk heeft Vredeveld zich met de GGZ verbonden, elke
zondag wordt gezamenlijk gevierd. Landelijk wordt deze samenwerking
geprezen als voorbeeld van sociale integratie. Veel mensen zullen
solidair blijven en met de GGZ blijven kerken;
4. in de loop der jaren zijn velen lid geworden van de Adventskerk
vanwege haar kwaliteiten op het gebied van liturgie en kerkmuziek.
Kwaliteiten, samenhangend met de bijzondere bouw en akoestiek en niet
zondermeer door een ander Asser kerkgebouw te vervangen. Voor velen zal
Assen- Noord geen alternatief zijn.
Voldoende ingrediënten dus om een meer dan ‘gebruikelijk’ verlies
aan leden te verwachten. Afstoten van de Adventskerk bespaart € 8.000
per jaar aan huur en wat beheerskosten. De verliespost zal echter heel
wat groter zijn. De conclusie is helder: afstoten van de Adventskerk als
vierplek helpt de Asser kerken van de wal in de sloot.
Hoe dan wel?
Bepaalde ontwikkelingen zijn niet te stuiten. Als een rivier, in
haar loop geblokkeerd, die toch doorstroomt en een nieuwe bedding
uitschuurt. Zo zal het ook met de Adventskerk gaan, binnen de vieringen
en eromheen. De Asser Bach Cantategroep verzorgt regelmatig druk
bezochte cantatediensten. De muzikale vespers met bijdragen van koren en
ensembles genieten veel belangstelling. De kunstexposities en
activiteiten van Kerk en Theater: uniek en druk bezocht. Een bont
geheel, kunstzinnig, creatief, spiritueel waarvoor velen uit Assen en
ver daarbuiten naar ‘de witte kerk’ komen. In het hart daarvan de
goed bezochte vieringen, met bijzondere aandacht voor liturgie en
kerkmuziek, ondersteund door professionele kerkmusici. De Adventskerk is
zo een wervende kerk bij uitstek. En … voor de cliënten van de GGZ is
de wekelijkse viering ook hun viering!
Hoe verder? Hoe voorkom je dat dit alles verloren gaat?
Er zijn twee scenario’s denkbaar. De eerste ligt voor de hand. Het
samenwerkingsverband met Assen-Noord kent twee vierplekken, op
gelijkwaardige wijze gebruikt. De ene zondag een viering in Marsdijk, de
andere zondag in Vredeveld. Het woord dependance wordt geschrapt.
Het tweede scenario zal kunnen ontstaan wanneer de Adventskerk als
vierplek wordt opgeheven. De GGZ zal de vieringen voor haar bewoners
willen voortzetten, het liefst met blijvende solidariteit vanuit
Vredeveld. Velen zullen hier volgens mij gehoor aan geven en in de
Adventskerk blijven kerken. Dit wordt versterkt door een andere
beweging. De betrokkenen bij muzikale vespers, Asser Bach Cantategroep
en iedereen die ooit bewust voor de Adventskerk koos: zij zullen deze
unieke kerkruimte blijven gebruiken en bezoeken. Een denkbare vorm is
een Stichting Adventskerk. Afstoten van de Adventskerk als vierplek kan
zo een proces op gang brengen, waarin alles buiten de Protestantse
Gemeente Assen om wordt voortgezet: een niet wenselijke ontwikkeling,
maar voor velen het enige alternatief.
Of is er toch nog een derde scenario? Wanneer de
Adventskerk op eigen kracht doorgaat, laat men zien dat je je als kerk
met eigen bijdragen goed zelfstandig kunt bedruipen. De stap ‘terug’
naar de Asser kerken is dan makkelijk gezet, maar wel onder een
belangrijke voorwaarde: de wijkgemeente werkt met eigen budget en zorgt
er zelf voor, inkomsten en uitgaven op elkaar af te stemmen. Besluiten
over formatie van predikanten en kerkgebouwen worden niet meer ‘van
bovenaf’ opgelegd, maar door de gemeenteleden zelf gedragen.
De Adventskerk zal zich verder ontwikkelen tot ‘huis
voor zingeving en spiritualiteit’. Een nieuwe uitdaging, niet alleen
voor de Adventskerk, maar voor de kerk van de toekomst: met de deuren
wijd open voor iedereen in de buurt. In welk van de drie scenario’s
ook, de Adventskerk zal doorgaan. De rivier zal blijven stromen. Het
krachtige water zal zich diep in het landschap blijven schuren en haar
eigen bedding gaan vormen. Waarheen ook. Waarlangs ook. Maar stromen zal
het!
Peter Siebesma is ontwikkelingspsycholoog, voormalig
directeur-bestuurder van een zorginstelling en als cantor/organist aan
de Adventskerk verbonden.
Hij gaf leiding aan meerdere fusies en reorganisaties in de
gezondheidszorg.
