Inspanning
Om alvast een beetje te oefenen voor Frankrijk ben ik de laatste
tijd regelmatig met cursisten en schildervrienden in het Drentse
landschap om het zgn.’en-pleinair’ schilderen een beetje onder
de knie te krijgen. Er is weinig voor- stellingsvermogen voor nodig
om aan te nemen dat dat een fantastische bezigheid is! Ontspannen,
in een van de mooiste open ateliers van ons land, je vergeet de
wereld om je heen. Maar niettemin ook inspannend! Lukt het wat je
wilt maken? Krijg je de sfeer die er op dat moment is op het doek of
het paneel? Kun je het moment vasthouden? Ik moet vaak denken aan
twee kunstenaars uit het impres- sionisme, Paul Cezanne (1839-1906) en
Claude Monet (1840-1926). De een gefrustreerd, tierend en worstelend
met de verf en het doek en de ander heerlijk rustig schilderend in
de zon met witte hoed en lange grijze baard. Lijkt alles met het
grootste gemak uit zijn penseel te toveren.
Wellicht was het ook wel
eens andersom. Beiden zijn pioniers uit de kunstgeschiedenis
geworden. De verschillende leefwerelden hebben ongetwijfeld invloed
gehad op hun werk. Ik denk dat factoren als stress en spanning in
die tijd ook al speelden. Denk aan de frustratie over de upperclass
in de Franse kunstsalons waar regelmatig werk van beide heren werd
geweigerd. Toch, wanneer ik een boek van Monet doorblader of beelden
van hem zie in een documentaire krijg ik de indruk van een hele
rustige, beheerste man die het goede leven in al zijn volheid
absorbeerde en volop genoot van het schilderen. Daar kon hij dan
gelukkig ook tot op hoge leeftijd mee doorgaan!
Rust en tijd
Regelmatig krijg ik van mijn cursisten te horen dat ze thuis
gewoon nergens aan toe komen. Ze hebben complete
schildersuitrustingen aangeschaft en sommigen hebben zelfs een eigen
atelierruimte. Het is erg belangrijk dat je jezelf de rust en de
tijd gunt. Kunstenaar Tiest Simons adviseert op zijn instructie-DVD
om vóór het schilderen minimaal een half uur uit te trekken om de
boel rustig te observeren. De schilder Consant Nieuwenhuys
(1920-2005) deed er soms drie dagen over om één penseelstreek op
het doek te zetten! Sinds mei neem ik deel aan een meditatiegroepje
op de woensdagmiddag in de Adventskerk en ik merk dat het me heel
erg goed doet! Geen zweverige toestand maar juist bewustwording. God
geeft ons rust en ruimte om mens te zijn, om te mogen zijn wie je
bent. Met al je mogelijkheden en ontwikkelingen. Een rustpunt,
midden in de week, in deze hectische tijd waar we als in een TGV
doorheen lijken te denderen.
Over de TGV gesproken, er gaat er eentje naar de
Provence, het idyllische landschap met adembenemende vergezichten.
Bergen die zich uitstrekken zover het oog reikt. Waar de tijd écht
lijkt stil te staan. Waar al je zintuigen worden geprikkeld. Daar
waar je rust en inspiratie krijgt om je creativiteit te ontplooien.
Voor wie in september ook van dit moois wil genieten en tegelijk wat
bij wil leren op het gebied van tekenen en schilderen: er is nog
plek!
Klaas-Jan Mulder, Atelier 99, Assen
(www.klaas-janmulder.nl)
