Nieuwsberichten 
Kerkdiensten
Agenda
Organisatie
Stedelijk Diaconaal Werk 
Activiteiten
Kerkblad
Kerkomroep
Jeugdraad
Kerkelijk Bureau
Open Huis
Andere Websites
Download
Extra
Contact

   
Leesroosters
NBG    voorleesbijbel

naar archief

Publicatiedatum: 17 november 2011
Auteur: Auckjen Ridderbos

Glas-in-loodraam Sint-Janskathedraal

Het laatste oordeel

Aan het einde van het kerkelijk jaar, op de laatste zondagen voordat de advent begint, wordt in de kerk aandacht gegeven aan de eindtijd en het laatste oordeel. ‘Het laatste’ betekent dat wij uiteindelijk - als individu en als mensheid - gemeten zullen worden naar onze daden, naar wat wij terechtgebracht hebben van het leven en van de wereld.

De gedachte aan een uiteindelijke afrekening heeft de mens door de eeuwen heen zeer bezig gehouden. Er zijn enorm veel schilderijen over gemaakt (denk aan iemand als Jeroen Bosch) en er is heel veel over geschreven (denk in onze tijd aan Jan Siebelinks ‘Knielen op een bed violen’). De angst om na je dood niet goed terecht te komen (de hel) lijkt in alle tijden een grote rol te hebben gespeeld.
Als ik vandaag de dag om me heen kijk in de kerk lijkt dat niet meer zo het geval te zijn (ik zeg het voorzichtig en ben me bewust dat ik lang niet in alle kringen verkeer). We vinden de teksten over de eindtijd nogal zware kost en we weten niet goed raad met de oproep om waakzaam te zijn. De behandeling van de ‘vijf dwaze meisjes’ uit de gelijkenis, die de bruiloftszaal niet mogen binnengaan, vinden we nogal onbarmhartig. Diep in ons hart denken we dat het zo’n vaart toch wel niet lopen zal: we hebben toch een God die liefde is?
In de krant lezen we met enige regelmaat dat binnen allerlei sektes weer een laatste dag is vastgesteld, maar tot nu toe is dat nooit uitgekomen, dus alle reden om daar een beetje lacherig over te doen.

Het laatste oordeel, glas-in-loodraam Sint-Janskathedraal, ’s-Hertogenbosch

Een raam vol licht en evenwicht

Des te opmerkelijker vond ik het gebrand- schilderde raam in de kathedraal van de
Sint-Jankathedraal in ‘s-Hertogenbosch dat
daar een paar jaar geleden is aangebracht
door de kunstenaar Marc Mulders. Het bo- venste deel van dat raam vindt u hierbij afgebeeld. Het raam is geplaatst boven de ingang aan de westzijde van de kathedraal en heet Het Laatste Oordeel. Het westen, waar de zon ondergaat, symboliseert het einde van de dag en vanouds ook het einde der tijden. Aan het eind van de dag is - als de zon schijnt - het raam op z’n mooist te zien.
We moeten goed kijken en de blik opheffen om de figuur van Christus te zien. Dat is letterlijk zo, maar het is ook figuurlijk bedoeld: Christus wordt slechts gevonden door wie moeite doet om hem te zoeken en van zichzelf af wil zien. Hij zit daar, hoog verheven, als rechter, met links het zwaard van de gerechtigheid en in zijn rechterhand een lelietak: beeld van onschuld en barmhartigheid. Dat wil zeggen dat hij in zijn oordeel volmaakt evenwichtig is: het berust op recht èn op genade. Zijn voeten rusten op de wereldbol, want de hele wereld zal zijn oordeel ondergaan en ieder zal zich moeten verantwoorden over zijn gerichtheid op goed of kwaad. Hij is de centrale figuur van de wereldgeschiedenis.

De basis is het verbond

Klinkt dit allemaal nog erg zwaar en weinig bemoedigend? Vergeet dan vooral niet te kijken waar Christus op zit: de regenboog, teken van het verbond tussen God en mensen, daardoor wordt hij door gedragen. De kunstenaar zegt hier - gebruik makend van een oud beeld - God en mensen zijn onafscheidelijk van elkaar en Christus is de verbinding. Hij liet ons zien hoe mens-zijn kàn zijn. Al onze woorden en daden verbleken daarbij. Hij is de Zon door wie we ineens voelen dat elk ander licht maar kunstlicht is. Dat is het oordeel: alles moet wel bij hem afsteken. Maar omdat Christus de verbinding wil zijn tussen hemel en aarde nodigt hij ons uit om ons toe te vertrouwen aan zijn onvoorwaardelijke liefde, aan het Licht dat hij ìs (de kunstenaar gebruikte hiervoor een zeer krachtige kleur die zilvergeel wordt genoemd).
Ja, wij zullen aan hem gemeten worden. God had ons immers zo bedoeld als hij is. Aan hem komt ook het oordeel toe, want hij heeft het mens-zijn-in-liefde waargemaakt. Daarmee heeft hij natuurlijk geen verlammende angst willen bewerken. Hij is uit op onze erkenning van wie Hij is en Hij wil ons activeren tot een keuze: tot toewending naar het Licht en tot innerlijke gerichtheid op het goede. Het is niet de bedoeling dat we daar bang van worden, maar we kunnen dat niet serieus genoeg nemen.

naar archief