Publicatiedatum: 1
december 2011
Auteur: Yvonne
Lussenburg
Veertig jaar Interkerkelijk
dovenpastoraat
Het dovenpastoraat geeft veel voldoening

Elly en Jannes Hessels
zijn dovenouderlingen voor de Interkerkelijke Commissie voor
pastoraal werk onder doven in Drenthe, die behoort tot het
Interkerkelijk Dovenpastoraat (IDP). Zij zijn zeven jaar geleden
in de Opstandingskerk bevestigd als ouderling. Op dit moment zijn
zij de enige ouderlingen voor doven in de provincie Drenthe.
Het dovenpastoraat bestaat
inmiddels veertig jaar. Op 29 oktober is dit gevierd met een
landelijke dag in Ede. Jannes vertelt dat er twee soorten diensten
zijn. Elke vierde zaterdag van de maand is er een dovendienst in
De Gebarenkorf in Hoogeveen en elke tweede zondag is er een
gecombineerde dienst ergens in de provincie. Een paar weken
geleden was er een dovendienst in De Bron. Bij een kerkdienst zijn
er voor doven drie punten om op te letten: ze kijken naar de
voorganger (spraakaflezen), de doventolk en het beamerscherm. Een
enkele keer begeleidt de doventolk het zingen met gebaren, maar
altijd wordt de tekst op het scherm geprojecteerd en wordt regel
voor regel aangewezen waar men op dat moment in de tekst is.
Jannes maakt, als de predikant dat niet zelf doet, de
beamerpresentaties.
In De Gebarenkorf wordt over het algemeen het Avondmaal niet
gevierd. Dat gebeurt als er een gecombineerde dienst in een ‘gewone’
kerk in de provincie wordt gehouden waar dan toevallig ook een
Avondmaalsviering op het rooster staat. Maar dat is lang niet
altijd het geval, het moet maar net zo uitkomen. Dit jaar is er
geen enkele Avondmaalsviering geweest voor het dovenpastoraat,
daarom wordt er binnenkort één in De Gebarenkorf georganiseerd.
Iedere maand wonen Elly en Jannes de
dovendienst in De Gebarenkorf in Hoogeveen bij.
Ook bij de gecombineerde diensten in de provincie zijn zij
regelmatig aanwezig. Ze kennen de doven in de provincie inmiddels
goed. Elly: “In de loop van de tijd krijg je een bijzondere band
met deze mensen.”
Kerkdiensten
In de dovendiensten in De Gebarenkorf
worden de liederen niet gezongen, maar opgezegd.
Om de tekst te kunnen volgen worden op het beamerscherm de teksten
lettergreep voor lettergreep aangewezen. Een keer per jaar is er
een regionale dienst op zondagmiddag.
Dan worden de liederen met het orgel begeleid. Elly en Jannes
hebben over het algemeen contact met ouderen. De jongeren zijn
minder afhankelijk van speciale dovendiensten, zij bezoeken
meestal hun eigen kerk, met begeleiding, bijvoorbeeld van één
van de ouders die kan tolken. Er zijn ook doven die naar de gewone
kerkdienst gaan. Veel kerken maken inmiddels gebruik van beamers,
daar is voor hen de dienst goed op te volgen. De preek krijgen zij
dan van de predikant op papier. Een lid van het beamteam wijst op
het projectiescherm de regels aan. Het koffiedrinken na de dienst
is erg belangrijk. De mensen komen uit de hele provincie en zien
elkaar niet zo vaak.
Bezoekwerk
Elly doet bezoekwerk bij doven thuis of
in het ziekenhuis. Elly’s broer was doof, zij heeft een beknopte
cursus gebarentaal gevolgd om met haar schoonzus te kunnen
communiceren. Als ze op bezoek gaat dan praat ze en gebruikt
gebarentaal. “Het belangrijkste is dat je elkaar tijdens het
bezoek goed begrijpt”, zegt Elly.
Bezuinigingen
Helaas leidt het dovenpastoraat ook onder
de bezuinigingen die nu plaatsvinden. De provincie heeft de
subsidies voor dovenvereni- gingen geschrapt en daardoor is de
huur van de ontmoetingsruimte niet meer te betalen. Het
dovenpastoraat maakt ook gebruik van dit ontmoetingscentrum, De
Gebarenkorf. Door de sluiting hiervan dreigen doven weer in een
isolement te komen.
Meer ouderlingen nodig
Het dovenpastoraat kan meer ouderlingen
gebruiken. Het dovenpastoraat in Nederland heeft momenteel drie
predikanten. Voor Drenthe is dit ds. Dingemanse, die de doven in
de vier noordelijke provincies bezoekt. Nu komt het verdere
bezoekwerk voor de hele provincie op Elly en Jannes neer. Ze weten
uit de praktijk dat mensen die al veel contact hebben gehad met
dove mensen, bijvoorbeeld met een doof familielid, dit werk
gemakkelijker kunnen oppakken, maar met een beetje inzet moet
iedereen het goed kunnen doen. Zij blijven nog een paar jaar
doorgaan: “We doen dit werk al lang, maar we stoppen er
voorlopig nog niet mee.”